Σε μια εποχή διαρκών και αλληλένδετων κρίσεων, ήτοι οικονομικών, κοινωνικών, περιβαλλοντικών και τεχνολογικών, γίνεται ολοένα και πιο σαφές ότι τα μοντέλα ανάπτυξης του παρελθόντος δεν επαρκούν. Η πρόκληση της σύγχρονης πολιτικής δεν είναι μόνο η οικονομική μεγέθυνση, αλλά η δίκαιη κατανομή της προόδου και η διασφάλιση ότι κάθε πολίτης έχει θέση στο μέλλον που διαμορφώνεται. Απαιτείται μια νέα συλλογική συμφωνία ευθύνης και προόδου, με επίκεντρο τον άνθρωπο, τη συνοχή και τη δημοκρατική συμμετοχή. Βασικό μας αφήγημα το ότι κανείς δεν πρέπει να μένει πίσω.
Η κοινωνική συνοχή αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της πολιτικής σταθερότητας και της εμπιστοσύνης στους θεσμούς. Οι διευρυνόμενες ανισότητες, η εργασιακή επισφάλεια, το αυξημένο κόστος ζωής και η αίσθηση αδυναμίας συμμετοχής στις συλλογικές αποφάσεις υπονομεύουν τον κοινωνικό ιστό. Μια σύγχρονη πολιτική πρόταση οφείλει να απαντά σε αυτές τις προκλήσεις με συνεκτικό και τολμηρό τρόπο: με πολιτικές καταπολέμησης της φτώχειας, διασφάλιση πρόσβασης σε στέγη, ενέργεια και βασικές υπηρεσίες, καθώς και με ενεργές πολιτικές ίσων ευκαιριών. Η κοινωνική προστασία δεν αποτελεί τροχοπέδη στην ανάπτυξη, αλλά θεμέλιο της βιωσιμότητάς της.
Καθοριστική είναι η διαχείριση των μεγάλων μετασχηματισμών της εποχής μας. Η πράσινη και η ψηφιακή μετάβαση είναι αναγκαίες επιλογές για το μέλλον, ωστόσο χωρίς πολιτικό σχεδιασμό κινδυνεύουν να εντείνουν τις ανισότητες. Η έννοια της δίκαιης μετάβασης σημαίνει ότι οι αλλαγές αυτές πρέπει να υλοποιούνται με κοινωνικά κριτήρια που να περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων σχετικών, την προστασία των εργαζομένων, την στήριξη των περιοχών που πλήττονται από τις μετασχηματιστικές τάσεις και την διασφάλιση ότι τα οφέλη κατανέμονται ισόρροπα στην κοινωνία.
Στον πυρήνα αυτής της πρότασης βρίσκεται η εκπαίδευση και η ανάπτυξη δεξιοτήτων. Η επένδυση στη νεολαία, στη δια βίου μάθηση και στην αναβάθμιση των δεξιοτήτων των εργαζομένων δεν αποτελεί απλώς οικονομική επιλογή, αλλά βαθιά δημοκρατική πράξη. Πολίτες με γνώση, κριτική σκέψη και αυτοπεποίθηση συμμετέχουν πιο ενεργά στα κοινά και ενισχύουν τη συλλογική ανθεκτικότητα. Η ουσιαστική συμμετοχή των νέων στη διαμόρφωση πολιτικών είναι προϋπόθεση για αποφάσεις που αντέχουν στον χρόνο.
Ιδιαίτερη έμφαση πρέπει να δοθεί και στην υγεία, τόσο στη σωματική όσο και στην ψυχική της διάσταση. Η καθολική πρόσβαση σε ποιοτικές υπηρεσίες υγείας, η πρόληψη και η ενίσχυση της ψυχικής ευεξίας αποτελούν θεμελιώδη στοιχεία μιας πολιτικής που σέβεται την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και αντιμετωπίζει την ευημερία ως συλλογικό αγαθό.
Τέλος, η υλοποίηση μιας νέας συλλογικής συμφωνίας ευθύνης και προόδου προϋποθέτει επαρκείς πόρους και δίκαιες δημοσιονομικές επιλογές. Η ανακατανομή, η στοχευμένη επένδυση στο κοινωνικό κράτος και η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των δημόσιων πολιτικών αποτελούν αναγκαίες συνθήκες για μια κοινωνία δίκαιη, ανθεκτική και αισιόδοξη. Μια κοινωνία που επενδύει στους ανθρώπους της και οικοδομεί το μέλλον της χωρίς αποκλεισμούς, με κανέναν να μη μένει πίσω.
